Dzisiaj jest: 19.10.2019
Imieniny: Piotra, Michała, Ziemowita

Pałac w Wąsowie

Miejscowość:

Imponująca neogotycka rezydencja wyrasta na wzniesieniu na terenie tutejszego parku krajobrazowego. Powstała w dwóch etapach z inicjatywy nowych właścicieli majątku Wąsowo – Niemieckiej rodziny Hardtów. Pierwszy etap przypadł na lata 1870-1872. Wówczas to berliński bankier i przemysłowiec Richardt Hardt wzniósł dla siebie wg proj. berlińskiego architekta Gustawa Erdmanna okazałą neogotycką willę, która kontrastowała niespokojną linią fasad i którą od północnego wschodu zdobiła wysoka ośmioboczna wieża widokowa, zwieńczona blankowaniem i wysmukłym, ostrosłupowym hełmem. Do wieży przylegała parterowa, cztero arkadowa loggia. Elewację pałacu współtworzyła ciemnoczerwona cegła klinkierowa, uzupełniona o detale z piaskowca – dla Wielkopolski było to obce, nowe, niespotykane do tej pory rozwiązanie. Rezydencja stylem nawiązywała do średniowiecznych budowli. Jej dwukondygnacyjna, oparta na prostokątnym rzucie bryła, nakryta została wysokimi dachami. 30 lat później ok. roku 1900 w związku z planowaną w Wąsowie wizytą cesarza Wilhelma II, Wilhelm von Hardt, syn Richarda rozbudował pałac do obecnych rozmiarów. Zachował pierwotny charakter budowli. Obudował ją ze wszystkich stron nowymi skrzydłami, różnej wielkości i kształtu ryzalitami, wieżyczkami (pięciokondygnacyjne, ośmiokątne, znajdują się w pn. – wsch. części pałacu i nadają mu gotyckiego charakteru), wykuszami i aneksami, na których wprowadził loggie i tarasy. Całość nakryły wyniosłe, zróżnicowane dachy z akcentującymi ich formę wysokimi szczytami i wieżyczkami. Przebudował również wieżę z galerią widokową. Zmienił ją w potężną basztę z wykuszami u szczytu, zwieńczoną wysokim, ostrosłupowym hełmem, przedłużonym wysmukłą latarnią i stożkowym zwieńczeniem z kulą i iglicą u szczytu. W zach. ryzalicie fasady zaprojektował nowe, główne wejście reprezentacyjne do pałacu. Poprzedzał je okazały, kryty podjazd.


Wnętrze rezydencji:

Neogotycki i neoromański styl: drewniane bądź sztukatorsko opracowane stropy i sklepienia, boazerie, kominki, posadzki, neogotycka stolarka drzwiowa, pozostałości dawnych polichromii i stylowe antyczne meble. We wnętrzu dolnej sieni ściany o bogatym architektonicznym opracowaniu. W centrum reprezentacyjnego, wysokiego parteru okazały hol z dwoma biegami kamiennych schodów o dekoracyjnej balustradzie. W przylegającym skośnie do holu od północnego zachodu skrzydle dwukondygnacyjna biblioteka z neorenesansowymi boazeriami. W południowo-wschodniej części obszerna jadalnia, której wnętrze nakryte neogotyckim, sztukatorskim stropem, zdobił monumentalny, marmurowy kominek.

Elewacja pałacu nadal pozostawała w czerwonej, nieotynkowanej cegle. Wzbogacono ją jedynie o ciemniejszą cegłę glazurowaną, którą rozmieszczono w formie poziomych pasów, w niektórych częściach elewacji parteru. Dodano także dekoracyjne obramienia otworów okiennych i drzwiowych oraz pozostałych detali zdobiących elewacje rezydencji i białą oraz szarą kamieniarkę w postaci naturalnego lub też sztucznego kamienia, co dało efekt interesującego kontrastu. Na nieco cofniętej ścianie elewacji frontowej na parterze wbudowano duże okno, a nad nim kamienny, ostrołukowy tympanon z płaskorzeźbą, przedstawiającą kartusz z herbem Hardtów. Rezydencja najefektowniej prezentuje się od strony parku – z obniżenia terenowego lub z jego przeciwległej strony. Po śmierci Wilhelma von Hardta w roku 1938 kolejnym właścicielem pałacu stał się jego najstarszy syn Richardt von Hardt, który zginął w Wąsowie podczas przemarszu wojsk sowieckich (1945 r.). Po II Wojnie Światowej grunty i zabudowania rodziny Hardtów zostały przejęte przez Skarb Państwa Polskiego, na terenie których utworzono Państwowe Gospodarstwa Rolne. Od roku 1995 pałac w Wąsowie znajduje się w rękach prywatnych. Został pieczołowicie odrestaurowany i zamieniony na centrum hotelowo-restauracyjne. W podziemiach urządzono basen kąpielowy, a w pobliżu pobudowano stajnie i zagospodarowano teren pod kort tenisowy. Pałac funkcjonował prężnie aż do dnia 19 II 2011 r., kiedy to niemal doszczętnie spłonął w pożarze. Do tej pory postrzegany jako najpiękniejszy w Wielkopolsce i jeden z najokazalszych w Polsce pałac rodziny Hardtów. 

Stan pałacu po pożarze

W wyniku pożaru doszczętnie spłonęły wieże, w tym ta najwyższa i najokazalsza, drugie i trzecie piętro budynku, na których znajdowała się część hotelowa z zabytkowymi meblami i wyposażeniem. W niektórych częściach rezydencji zawaliły się także zabytkowe stropy, które spadły aż na parter, gdzie znajdowała się recepcja, sala kominkowa i jadalnie. Dzięki szybkiej interwencji ówczesnego właściciela i władz samorządowych gruntowna odbudowa zabytkowej rezydencji zaowocowała otwarciem i udostępnieniem do ponownego użytku restauracyjnej i hotelowej części pałacu, który z powodzeniem kontynuuje swoją działalność.
 
Pałac Sczanieckich

Współtworzy rozległe założenie pałacowo – parkowe. Reprezentuje style barokowy i klasycystyczny. Wzniesiony w latach 1780 - 1786 dla Sylwestra Sczanieckiego, starosty średzkiego, ówczesnego właściciela majątku i jego żony Anastazji ze Skórzewskich. Murowany, otynkowany, dwukondygnacyjny, dziewięcioosiowy. Zaprojektowany na planie prostokąta. Posiada czterospadowy dach, kryty dachówką. Na ryzalitach daszki trójspadowe. W fasadzie frontowej budynku, jak i na ryzalitach jońskie pilastry. Fasadę frontową wieńczy trójkątny fronton z kartuszem. Na nim herby: Ogończyk (Skórzewskich) i Ossorie (Sczanieckich) oraz inicjały AS S.A. Pałac wielokrotnie przekształcany. Przed frontem zachowany gazon, pozostałość dawnego paradnego dziecińca. W pałacu przez okres 7 lat wychowywała się Emilia Sczaniecka.

Kaplica P.W. Wniebowstąpienia Pańskiego

Klasycystyczna kaplica – rotunda, wzorowana na Panteonie. Zbudowana około 1790 – 1800 r. z fundacji Anastazji Sczanieckiej. Kryta półkolistą kopułą z latarnią (w 1982 r. kopułę wraz z latarnią pokryto blachą cynkową). We wnętrzu polichromia, ołtarz główny i chór muzyczny, neorenesansowy, z ok. poł. XIX w., drewniany, polichromowany. W ołtarzu głównym z tego samego okresu obraz Wniebowstąpienia Pańskiego. Od 1977 r. otynkowana. Od frontu wyposażona w kwadratowy przedsionek, którego fasadę ujęto bliźnimi pilastrami toskańskimi. W bocznych ścianach przedsionka wmontowane po dwa pilastry, między nimi półkoliście zamknięte wnęki. Na osi portal, nad nim okrągłe okno. Kaplica P.W. Wniebowstąpienia Pańskiego pierwotnie spełniała funkcję kaplicy dworskiej, za czasów niemieckich właścicieli – ewangelickiej, a od 1945 r. pozostaje kaplicą publiczną, przy której w roku 1976 utworzono ośrodek duszpasterski, a 16 lat później (1992 r.) parafię. Po prawej stronie, przed kaplicą rośnie ponad stuletni cis.
 
Park krajobrazowy
 
Rozplanowany na terenie o urozmaiconej konfiguracji, po obu stronach wydłużonej doliny, gdzie dawniej znajdował się staw. Pierwotnie założony w XVIII w. wokół pałacu barokowo – klasycystycznego. W kolejnym stuleciu rozszerzony o tereny leśne, dzięki czemu nabrał cech parku krajobrazowego. Obecnie pow. parku wynosi 50,13 ha. Centralną część stanowi staw i wydłużona dolina z dwiema polanami. Park porastają liczne drzewa pomnikowe: 8 dębów szypułkowych o obw. do 610 cm, buki o obw. do 310 cm, lipy o obw. do 410 cm, kasztanowce o obw. do 360 cm, a także okazały buk o średnicy 125 – 130 cm, obw. 392 – 410 cm i wys. 24 – 26 m. Jego wiek określa się na około 300 lat. Drzewostan parku (w przewadze liściastego) dobrze zachowany. Na jego obszarze rośnie w sumie ok. 250 drzew. Park udostępniony do zwiedzania. W części płn. cmentarzyk rodziny Hardtów, z końca XIX stulecia; ponadto: stajnia z wybiegiem dla koni i zagroda z lamami. Przy bramach wjazdowych jednolite stylowo domki dla służby: od zach. odźwiernego z 1 poł. XIX w., od wsch. ogrodnika z pocz. XX w. – dwukondygnacyjny, pierwsza kondygnacja murowana, otynkowana, druga częściowo o konstrukcji szkieletowej, częściowo o drewnianej. Dach kryty dachówką. Park krajobrazowy na terenie wsi Wąsowo to jeden z największych i najpiękniejszych na obszarze Woj. Wielkopolskiego.

 

Lokalizacja na mapie:

Projekt i realizacja: Agencja Reklamowa Inter Promotion | © Copyright TurystykaPNT.pl 2012

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies

Portal współfinansowany przez UE

Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" 
- mały projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013